تورهای ویژه
یلدا

تاریخچه شب یلدا

  

ریشه کلمه یلدا متعلق به زبان سریانی(ایرانی-عربی) است و به معنای تولد یا میلاد است. که استفاده آن در زبان فارسی اشتباه است.

چله به معنی زایش میترا است ، میترا در ایران باستان همان مهر یا خورشید است.

يكي از دلايل گرفتن جشن دراين شب زاده شدن ايزدمهر است. ايزد مهر در يكي از شهرهاي خاوري ايران از دوشيزه اي به نام ناهيد زاده شد. پس از مدت اندكي كشور به كيش مهرپرستي گرويد.

مهر به معناي خورشيد و يكي از بغان ايراني و هندي است و تاريخ پرستش او به سال ها پيش از زرتشت مي رسد. پس از ظهور زرتشت، اين پيامبر ايراني خداي بزرگ را اهوارمزدا معرفي كرد. ايزدان و بغان را به دو دسته اهورايي و ديواني تقسيم كرد. مهر ايزدي نيك است و قسمتي از اوستا به نام او، نام گذاري شده است. مهر از آسمان با هزاران چشم بر ايراني مي نگرد تا دروغي نگويد.

ایرانیان در طول 700 سال در شب چله (طولانی و تاریک ترین شب سال)بیدار می ماندند ، چرا که به گمان خویش اهریمن در این شب به کمین زایش خورشید (نماد نیکی )نشسته است ، با برپایی آتش و خوردن انار ، آجیل ، هندوانه به جنگ با خواب می رود.

اسنادی برای اثبات اینکه کریسمس همان شب چله است و خارجی ها از ما اقتباس کرده اند وجود دارد، در قرن چهارم میلادی میترا پرستی (خورشید پرستی الهه نور)در اروپا بسیار رایج می شود ، مسیحی ها نگران می شوند تصمیم می گیرند شب چله ایرانیان را به جای کریسمس معرفی کنند ، چرا که مسیحیان در قرن چهارم میلادی تاریخ تولد مسیح را گم کرده بودند. در روم و بسیاری از کشورهای اروپایی روز 21 دسامبر به عنوان تولد میترا جشن گرفته می شد ولی پس از قرن چهارم میلادی در پی اشتباه محاسباتی، این روز به 25 دسامبر انتقال یافت.

ما ایرانی ها در شب چله سرو و كاج را آبیاری می کردیم (ایرانیان به این دو درخت مخصوصاً سرو به چشم مظهر مقاومت در برابر تاریكی و سرما می نگریستند و در برابر سرو می ایستادند و عهد می كردند كه تا سال بعد یك نهال سرو دیگر كشت كنند و اینکه در شب چله از آسمان ها موجودی برای ایرانیان ظاهر می شد به نام" پ پ نتر(پدر بزرگ) " که سوار بر گاو بوده است.

در این روزایرانیان باستان به استراحت می پرداختند و تعطیل عمومی بود. در این روز عمدتاً به این لحاظ از كار دست می كشیدند كه نمی خواستند احیانا مرتكب بدی كردن شوند كه میترائیسم ارتكاب هر كار بد كوچك را در روز تولد خورشید گناهی بسیار بزرگ می شمرد.

به دليل دقت گاهشماري ايراني و انطباق كامل آن با تقويم طبيعي، همواره و در همه سال‌ها، انقلاب زمستاني برابر با شامگاه سي‌ام آذرماه و بامداد يكم دي‌ماه است.

خورشيد در حركت سالانه خود، در آخر پاييز به پايين‌ترين نقطه افق جنوب شرقي مي‌رسد كه موجب كوتاه شدن طول روز و افزايش زمان تاريكي شب مي‌شود. اما از آغاز زمستان يا انقلاب زمستاني، خورشيد دوباره بسوي شمال شرقي باز مي‌گردد كه نتيجه آن افزايش روشنايي روز و كاهش شب است.

(روز بعد شب چله)یكم دی ماه- در ایران باستان روز برابری انسان ها بود. در این روز همگان از جمله پادشاه لباس ساده می پوشیدند تا یكسان به نظر آیند و كسی حق دستور دادن به دیگری را نداشت . در این روز جنگ كردن و خونریزی، حتی كشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بود این موضوع را ایرانیان می دانستند و در جبهه ها رعایت می كردند و خونریزی موقتا قطع می شد و بسیار دیده شده كه همین قطع موقت جنگ، به صلح طولانی و صفا انجامیده بود.

عده زیادی اعتقاد دارند که اگر مقداری هندوانه در شب چله بخورند در سراسر چله بزرگ و کوچک یعنی زمستانی که در پیش دارند سرما و بیماری بر آنها غلبه نخواهد کرد.

   

یلدا بر همه مهمانان قدس گشت مبارک باد

گردآورنده : مهرنوش شعاعی

 


برندمحبوب من


ویژه زمستان